Norbert Honsza, Stephan Wolting: Marcel Reich-Ranicki „Moją ojczyzną jest literatura”, Wrocław 2007, s. 228. 

Nazwisko najbardziej dziś głośnego i kontrowersyjnego niemieckiego krytyka Marcela Reicha-Ranickiego zadomowiło się w ostatnich latach na łamach polskiej prasy, budząc zaciekawienie, zdziwienie, niekiedy niechęć i oburzenie. Jego przełożona na język polski w 2000 roku autobiografia pt. Moje życie została zauważona i pozytywnie oceniona przez recenzentów najważniejszych dzienników i miesięczników, wywołując falę zainteresowania życiem autora, zwłaszcza jego związkami z Polską. Emocjonalnie natomiast zareagowano na doniesienia informujące o współpracy młodego Marcela Reicha z polskim Ministerstwem Bezpieczeństwa Publicznego na początku lat pięćdziesiątych XX wieku. Do kulisów tej sprawy powracali kilkakrotnie polscy i niemieccy dziennikarze, natrafiając na różne i nie do końca zweryfikowane fakty. Nie ucierpiał z tego powodu literacki wizerunek Marcela Reicha- Ranickiego, erudyty, znawcy współczesnej literatury i zręcznego retoryka obdarzonego werwą i umiejętnością szybkiego nawiązywania kontaktu z czytelnikiem. W marcu 2001 roku uhonorowano jego działalność niemiecko-polską Nagrodą Literacką im. Samuela Lindego, a w 2002 r. ukazało się polskie tłumaczenie zbioru jego artykułów i esejów o literaturze polskiej, powstałych w latach 1958-2001 i poświęconych szesnastu pisarzom: Gombrowiczowi, M. Jastrunowi, T. Nowakowskiemu, R.Bratnemu, S. Lecowi, M. Hłasce, A. Szczypiorskiemu i in. Mimo ogromnej roli, jaką M. Reich-Ranicki pełnił przez kilkadziesiąt lat w niemieckim życiu kulturalnym i na rynku wydawniczym, nie powstało zbyt wiele naukowych opracowań, porządkujących i oceniających całość jego dorobku. Wydana w Polsce w 2006 roku książka autorstwa dwóch germanistów i literaturoznawców

 Polska książka o „papieżu
niemieckiej krytyki
literackiej”

Norberta Honszy i Stephana Woltinga pt. Marcel Reich-Ranicki „Moją ojczyzną jest literatura” zasługuje tym bardziej na uwagę, wypełnia bowiem nie tylko lukę w badaniach nad meandrami biografii, warsztatem recenzenckim i tekstami wpływowego krytyka, ale adresowana jest do polskiego odbiorcy, zachęcając go do poznania poglądów na literaturę „najbardziej rozpoznawalnej postaci niemieckiego życia” kulturalnego.
Praca napisana została w formie eseju i jest, co podkreślają autorzy „próbą spojrzenia na krytyka Marcela Reicha-Ranickiego z polsko-niemieckiego punktu widzenia”. Dlatego w pierwszych rozdziałach przywołane zostają jego polsko-niemiecko-żydowskie korzenie, miejsce urodzin Włocławek, dzieciństwo w środowisku „rabinackich Żydów”, edukacja w pruskim gimnazjum w Berlinie, wreszcie pobyt w warszawskim gettcie i „ocalenie” dzięki kryjówce w podwarszawskim domku Polaka. Polski rozdział w biografii Marcela Reicha-Ranickiego obejmuje także lata 1944-1958, kiedy skierowany zostaje do pracy w wojskowej cenzurze pocztowej w Katowicach, po czym zwiąże się z warszawskim wydawnictwem i zacznie publikować recenzje utworów z literatury niemieckiej na łamach polskich czasopism. Przedstawiając początki kariery zawodowej krytyka Reicha-Ranickiego i jego pierwsze,

nawiązane jeszcze podczas pobytu w Warszawie kontakty z niemieckimi pisarzami, np. z Anną Seghers i z B. Brechtem, autorzy publikacji zwracają uwagę na cechy jego charakteru, niezwykłą pracowitość i suwerenność w myśleniu. Książka Honszy i Woltinga wprowadza czytelnika także w rozległy krajobraz współczesnej literatury niemieckiej i niemieckich mediów, opisuje dzieje trudnych i osobliwych przyjaźni, konfliktów i rywalizacji krytyka z pisarzami, np. z laureatami Nagrody Nobla. Heinrichem Bóllem i Gimterem Grassem i z twórcami, których „ciągle kontestował, ranił lub nawet upokarzał” (np. P. Handkego i M. Walsera). Szkicując portret Reicha-Ranickiego jako kierownika działu kulturalnego dziennika „Frankfurter Allgemeine Zeitung” i jako twórcy jednej z najbardziej popularnych audycji kulturalnych niemieckiej telewizji, „Kwartetu Literackiego”, autorzy publikacji zastanawiają się nad „praprzyczynami” kontrowersyjności i popularności krytyka i poddają głębszej refleksji jego propozycje lektur do kanonu niemieckiej literatury. Z myślą o polskim czytelniku starają się przytoczyć jak najwięcej faktów z biografii Reicha-Ranickiego, podważając bądź aprobując niektóre jego opinie i kryteria wartościowania i cytując wypowiedzi przeciwników uprawiania takiego stylu krytyki.
O jego talencie retorycznym i imponującym dorobku obejmującym kilkadziesiąt książek, rozpraw, artykułów, recenzji i wywiadów wyrażają się z szacunkiem i z uznaniem. Pierwsza opublikowana w języku polskim praca o „papieżu niemieckiej krytyki” – jej dodatkowym walorem jest zamieszczona na końcu tomu bibliografia, zawierająca także przyczynki dotyczące recepcji Reicha-Ranickiego w Polsce oraz ilustracje – prowokuje do stawiania pytań i do podjęcia dyskusji o problemach, które nie do końca zostały wyjaśnione w książce i których wyrazistość zatarła się w zawiłej miejscami formie akademickiego dyskursu.