|
Październik
• 25 – Wystąpienie posła Wojciecha Korfantego w Reichstagu, na temat
odbudowy Polski zjednoczonej z wszystkich trzech zaborów, z bezpiecznym
dostępem do morza. Postulaty rewindykacyjne Korfantego obejmowały również
tereny Górnego i Średniego Śląska.
• 26 – Narada naczelników gniazd Towarzystwa Gimnastycznego„Sokół”, zwołana
do Załęża i podjęcie uchwały o utworzeniu Straży Obywatelskich.
listopad
• 9 – Wybuch strajku generalnego w Berlinie, abdykacja cesarza Wilhelma II,
proklamowanie przez działacza socjalistycznego Philippa Scheidemanna,
ustroju republikańskiego w Niemczech. Friedrich Ebert obejmuje stanowisko –
urząd kanclerski. Dotarcie na Górny Śląsk wieści o wypadkach berlińskich, co
wywołało pierwsze, spontaniczne pochody, wiece, demonstracje i starcia z
policją, rozbrajanie oficerów, uwalnianie z więzień ofiar terroru wojennego,
przypadki usuwania dyrektorów i wyższych urzędników administracji
fabrycznej.
• 9, 10, 11 – Na Górnym Śląsku powstają pierwsze rady delegatów robotniczych
i żołnierskich.
• 10 – Wielotysięczne manifestacje polskiej ludności w miastach
górnośląskich pod hasłem przyłączenia Górnego Śląska do Polski, inspirowane
przemówieniami Józefa Rymera i ks. Pawła Pośpiecha. Manifestacje odbyły się
m.in. w Zabrzu, Bytomiu, Królewskiej Hucie i na Zadolu.
• 11 – Rozejm w Compie`gne, kończący I wojnę światową.
• 12 – W Bytomiu utworzono Polską Radę Ludową.
• 14 – Ujawnienie się Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu i
wydanie przezeń pierwszych instrukcji w sprawie współdziałania polskich rad
ludowych z radami robotniczymi, żołnierskimi i chłopskimi. W Opolu zwołano
zjazd delegatów Związku Rolników Polskich na Śląsku.
• 18 – „Porozumienie katowickie” pomiędzy przedstawicielami związków
zawodowych i wielkiego przemysłu, które wprowadzało m.in. 8-godzinny dzień
pracy i podwyżkę płac.
• 21 – Wybuch strajku górników o podwyżkę płac. Objął on 24 kopalnie.
• 23 – Początek strajku załóg w 17 kopalniach górnośląskich.
• 28 – Opublikowanie dekretu Naczelnika Państwa, Józefa Piłsudskiego, w
sprawie ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego; dekret przewidywał
wybory w 11 okręgach, położonych na terenie zaboru pruskiego oraz Górnego i
Średniego Śląska. Protest rządu niemieckiego przeciw tym postanowieniom. Na
Górny Śląsk przybywają pierwsze oddziały niemieckiej 117 Dywizji Piechoty,
którą dowodził gen. Karl Hoefer. Strajk górników na Górnym Śląsku rozszerza
się na 22 kopalnie.
Grudzień
• 3 – Do Poznania zwołany zostaje Sejm Dzielnicowy – reprezentacja ludności
polskiej zamieszkałej w Rzeszy Niemieckiej. Wybrana została Naczelna Rada
Ludowa wraz z organem wykonawczym – poszerzonym Komisariatem. Do NRL z
Górnego Śląska weszli Wojciech Korfanty i Józef Rymer. Korfanty pozostał
nadal jednym z komi-sarzy.
• 10 – 117 dywizja piechoty Karla Hoefera została przesunięta do okręgu
przemysłowego Górnego Śląska, co miało związek z nasilającymi się nastrojami
strajkowymi. Dywizja zaliczona została do wojsk ochrony pogranicza,
określonych jako Grenzschutz.
• 12 – Zebranie wybitniejszych działaczy Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”
w Siemianowicach, zwołane przez naczelnika Józefa Dreyzę. Podjęcie decyzji w
sprawie tworzenia legalnie działających Związków Wojackich odpowiedników
niemieckich Kriegervereinów.
• 16 – Początek obrad ogólnoniemieckiego kongresu rad robotniczych i
żołnierskich w Berlinie, podczas którego uzewnętrzniło się ich negatywne
stanowisko wobec możliwości przyłączenia Górnego Śląska do Polski.
• 20 – Powstanie w Bytomiu Komunistycznej Partii Górnego Śląska (Związek
Spartakusa).
• 22 – Na Górnym Śląsku odbyło się 36 wieców, na których zebrani żądali
oderwania od Prus i przyłączenia go do Polski.
• 24 – Rozporządzenie pruskiego ministra spraw wewnętrznych, skierowane do
dziewięciu pogranicznych rejencji, w sprawie niedopuszczenia, z
zastosowaniem środków policyjnych, do wyboru posłów do Sejmu Ustawodawczego
Rzeczypospolitej Polskiej na obszarach, które wchodzą w skład państwa
niemieckiego.
• 27 – Na Górnym Śląsku wybuchają strajki w 63 kopalniach węgla.
• 30 – Wrocławska Rada Ludowa uchwaliła tzw. postanowienia wrocławskie,
które zapowiadały uwzględnienie przez rząd pewnych postulatów z zakresu
autonomii Górnego Śląska.
• 31 – Do Warszawy wyjechała pierwsza delegacja, mająca na celu
wysondowanie, na jaką pomoc mogą liczyć Ślązacy w razie
powstania przeciw Niemcom. Prezydent rejencji opolskiej,
von Miquel, wydaje zarządzenie stwierdzające, że „wszelkie usiłowania
zmierzające do oderwania Górnego Śląska od Rzeszy Niemieckiej uznaje się
zazbrodnię stanu”.
• Koniec grudnia 1918 r. i początek stycznia 1919 r. – Strajk powszechny,
starcia robotników z wojskiem. W Bytomiu uruchomiono biuro Podkomisariatu
Naczelnej Rady Ludowej z adwokatem Kazimierzem Czaplą.
Zestawił:
PaweŁ Parys
|