"Zielone Czeki" przyznawane są w województwie śląskim, w przededniu Dnia Ziemi od 1997 roku. W ten sposób Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach pragnie wyróżnić osoby, które dla ochrony środowiska w naszym regionie pracują z nieprzeciętną zawodową i osobistą pasją. I mają niekwestionowany dorobek.
Jest ich wiele. Kapituła tej wyjątkowej, potwierdzanej społeczną akceptacją nagrody, wyłania najlepszych spośród bardzo wielu zgłaszanych kandydatów. Wybór zawsze jest trudny. W każdej, z ustalonych regulaminem kategorii, laureat może być tylko jeden. Osoba bądź zespół. Tak było i tym razem. 21 kwietnia "Zielone Czeki" zostały wręczone po raz dziewiąty, w sześciu kategoriach. W kategorii

Inwestycje

zwyciężył Zbigniew Gieleciak z Regionalnego Centrum Gospodarki Wodnej SA w Tychach. Jak zasłużona to nagroda najlepiej wiedzą tyszanie z dzielnicy Urbanowice, gdzie pracuje mechaniczno - biologiczna oczyszczalnia ścieków. Przez kilkanaście lat była ona sąsiedztwem niezmiernie uciążliwym. Fetor, jaki roznosił się po okolicy z tego przestarzałego obiektu przekraczał wszelkie normy i miary. Nie tylko zapachowe, ale i toksyczne. W pobliskiej szkole mdlały dzieci. Sprawa trafiła nawet do rzecznika praw obywatelskich, który upomniał się o konstytucyjne prawo obywateli do życia w czystym środowisku.
Dzięki pomocy finansowej WFOŚ i GW w Katowicach, w ciągu dwu lat, bez wstrzymywania eksploatacji, udało się tę oczyszczalnię skutecznie zmodernizować. Dziś osiąga rezulaty oczyszczania lepsze niż większość podobnych, śląskich obiektów.

Projekty

 to kolejna kategoria, w której jednogłośnie "Zielone Czeki" przyznano górnośląskim harcerzom wodniakom: Marii Wróbel, Marcinowi Talarkowi oraz Franciszkowi Winklerowi. Ta trójka instruktorów z 6 Harcerskiej Drużyny Żeglarskiej uczestniczy od lat w programie AMAR (Akcji Małych Akwenów i Rzek) ucząc młodszych harcerzy wrażliwości i zachowań, sprzyjających ochronie przyrody; troski o ekosystemy wodne i odpowiedzialności za stan środowiska. Ich harcerska odpowiedzialność ma wymiar

praktyczny. Tylko w ubiegłym roku harcerscy wodniacy oczyszczali brzegi Zalewu Rybnickiego, sprzątali szlaki wodne podczas spływów kajakowych, uczyli w plenerze ekologii młodszych kolegów.
Nie kryją, że woda jest ich pasją i o jej czystość dalej będą walczyć. Nagrodę natomiast traktują jako wyróżnienie dla całego środowiska górnośląskich harcerzy - wodniaków.

Nauka

Dr Beata Babczyńska-Sendek, wieloletni pracownik Katedry Geobotaniki i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Śląskiego, wygrała w tym roku rywalizację w kategorii prac naukowo-badawczych. Jej prace są również próbą odpowiedzi na pytanie - jak przyroda sobie radzi w ekstermalnie trudnych warunkach, zdegradowanego i bezustannie przekształcanego środowiska. Ta opublikowana w ub. roku praca pt. "Problemy fitogeograficzne i syntaksonomiczne kserotermów Wyżyny Śląskiej" to obszerne, kompleksowe opracowanie, poświęcone florze i roślinności regionu.

Edukacja

Dr hab. Piotr Skubała, biolog, etyk środowiskowy z Katedry Ekologii Uniwersytetu Śląskiego jest niezwykle cenionym nauczycielem akademickim, o szczególnych zamiłowaniach do pracy dydaktycznej, badawczej i popularyzatorskiej. "Zielony Czek" to przyznana mu indywidualna nagroda za wyjątkowy sposób, w jaki zjednuje młodzież dla interdyscyplinarnie rozumianej ochrony środowiska.
Do prowadzonych przez siebie warsztatów ekologicznych nie musi nikogo zachęcać. Zawsze ma komplet słuchaczy. Niezależnie od tego, czy tematem spotkania jest ekologia, etyka środowiskowa, filozofia, czy zrównoważony rozwój. Znakomity nauczyciel i przyjaciel swoich uczniów, z którymi dzieli się na co

dzień swoją wiedzą, wrażliwością na sprawy człowieka i przyrody, wreszcie filozofią życia.

Profilaktyka zdrowotna

Jeszcze na początku lat osiemdziesiątych ołowica wśród śląskich dzieci istniała nieoficjalnie. Ale już wówczas śląscy lekarze wspólnie z naukowcami i ekologami nie tylko pomagali zagrożonym tą chorobą najmłodszym i ich rodzicom. Zainicjowali działania profilaktyczne, które są kontynuowane do dziś.
Nagrodzona "Zielonym Czekiem" dr n. med. Ewa Szymik, przewodnicząca zarządu Śląskiego Stowarzyszenia

Pomocy Dzieciom "Bratek", od lat zaangażowana jest w wciąż niestety potrzebny program profilaktyki zdrowotnej dla dzieci zagrożonych ołowicą. Stowarzyszenie to prowadzi stały monitoring narażenia dzieci na ołów m.in. w Piekarach Śląskich, gdzie pracuje huta ołowiu "Orzeł Biały".
Szczególną troską otaczane są dzieci z Brzezin Śląskich, Brzozowic-Kamienia i Dąbrówki Wielkiej, dzielnic sąsiadujacych z hutą.
Działania profilaktyczne obejmują również wyjazdy zdrowotne najmłodszych oraz edukację proekologiczną m.in. prelekcje dla rodziców w szkołach na temat sposobu zachowania się i odżywiania dzieci w środowisku skażonym oraz rozmowy indywidualne z najmłodszymi.

Akcje ekologiczne

Kolejny nagrodzony - Mieczysław Puzoń, prezes Stowarzyszenia Ekologicznego "Eko-Życie" w Chybiu jest prawdziwym, społecznym animatorem ruchu ochrony środowiska.Wraz z liczną grupą członków Stowarzyszenia podejmuje wiele przedsięwzięć, służących ochronie i zachowaniu walorów przyrodniczych ciekawego zakątka śląskiej ziemi, jakim jest "Żabi Kraj". Obejmuje on swym zasięgiem gminę Chybie i Strumień w powiecie cieszyńskim oraz częściowo gminy Jasienice i Czechowice Dziedzice w powiecie bielskim.

Jolanta Matiakowska